Wspieranie archiwów, bibliotek i muzeów za granicą

Dzięki wsparciu Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Wspieranie Archiwów, Bibliotek i Muzeów poza Krajem” Polski Instytut Naukowy w Ameryce (PIASA) konsekwentnie realizuje działania na rzecz ochrony i upowszechniania polskiego dziedzictwa kulturowego poza granicami kraju.

W latach 2020–2025:

zabezpieczyliśmy, opracowaliśmy i zdigitalizowaliśmy tysiące archiwaliów, książek, nagrań audio i materiałów audiowizualnych o wyjątkowym znaczeniu dla historii Polski i Polonii,
stworzyliśmy nowoczesną infrastrukturę cyfrową, która umożliwia bezpłatny dostęp przez internet do zbiorów archiwalnych oraz zapewnia ich długoterminowe zabezpieczenie,
udostępniliśmy w internecie tysiące nowych kopii cyfrowych dokumentów, fotografii i nagrań,
wdrożyliśmy innowacyjne rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję oraz technologię OCR (optycznego rozpoznawania znaków), ułatwiające wyszukiwanie i analizę treści dokumentów,
przekazaliśmy cyfrowe kopie zasobów do Narodowego Archiwum Cyfrowego i krajowych repozytoriów, zapewniając ich bezpieczne przechowywanie.

Nasze zdigitalizowane materiały archiwalne zostały zaprezentowane nie tylko stronach internetowych poświęconych archiwom, ale także w formie podcastów dostępnych w serwisach Spotify i Apple Podcasts.

Ponadto:

uzupełniliśmy nasze zasoby w międzybibliotecznym katalogu Biblioteki Polonii Amerykańskiej, prowadzonym wspólnie przez PIASA oraz biblioteki Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce, Polskiej Fundacji Kulturalnej i Fundacji Kościuszkowskiej, dostępnym przez internet,
przygotowaliśmy liczne wystawy stacjonarne i wirtualne, publikacje naukowe i popularnonaukowe, konferencje, lekcje historyczno-archiwalne oraz wydarzenia jubileuszowe,
rozwinęliśmy działalność edukacyjną i popularyzatorską, wykorzystując podcasty, media społecznościowe, prasę polonijną oraz współpracę z instytucjami naukowymi i kulturalnymi,
znacząco zwiększyliśmy rozpoznawalność naszego Instytutu wśród Polonii i odbiorców w Polsce, co przełożyło się na stały wzrost liczby użytkowników korzystających ze zbiorów online.

Realizowane działania przyczyniają się do ochrony, dokumentowania i popularyzacji polskiego dziedzictwa kulturowego na emigracji oraz zapewniają szeroki dostęp do unikatowych materiałów historycznych dla badaczy, studentów, nauczycieli oraz wszystkich zainteresowanych historią Polski i Polonii.

Dzięki wsparciu finansowemu z dotychczasowych grantów Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego PIASA posiada największą wśród instytucji polonijnych na świecie kolekcję zdigitalizowanych dokumentów udostępnionych w serwisie Szukaj w Archiwach (stan na koniec 2025 roku).

Pod tym adresem znaleźć można informację o naszych zbiorach oraz zdigitalizowane materiały archiwalne: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/web/polski-instytut-naukowy-w-ameryce

WSPIERANIE ARCHIWÓW, BIBLIOTEK I MUZEÓW POZA KRAJEM NA ROK 2026

W ramach Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Wspieranie Archiwów, Bibliotek i Muzeów poza Krajem” na rok 2026 realizujemy zadanie pt. „Zabezpieczanie, opracowanie, digitalizacja i promocja zbiorów PIASA – etap VI”, które umożliwia nam kontynuację dotychczas prowadzonych prac.

Nasz projekt obejmuje m.in.:

opracowanie, zabezpieczenie, digitalizację i publikację kolejnych kolekcji ze zbiorów PIASA, ukazujących losy Polaków na emigracji i stanowiących część polskiego dziedzictwa kulturowego poza granicami kraju,
uporządkowanie i skatalogowanie nowych nabytków biblioteki naukowej naszego Instytutu,
przygotowanie wystaw artystycznych i archiwalnych, lekcji historycznych oraz innych działań promocyjnych.

Wśród materiałów objętych zadaniem znajdą się przede wszystkim:

spuścizna Ludwika Krzyżanowskiego – dyplomaty, lingwisty, tłumacza, felietonisty, naukowca, wiceprezesa PIASA oraz redaktora naczelnego naszego kwartalnika The Polish Review,
spuścizna Feliksa Grossa – socjologa, antropologa społecznego, prawnika, profesora City University of New York, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej na emigracji, dyrektora wykonawczego i prezesa PIASA,
kolekcja własna PIASA, obejmująca akta organizacyjne od początku istnienia Instytutu.

Efekty realizowanego projektu będą sukcesywnie udostępniane poprzez publikację zdigitalizowanych materiałów w internecie. Dostęp do nich będzie bezpłatny.

Materiały będą publikowane na stronie internetowej dostępnej po zeskanowaniu kodu QR:

W ramach działań bibliotecznych m.in.:

zabezpieczymy i udostępnimy cenne starodruki oraz książki historyczne,
włączymy nowe nabytki do międzybibliotecznego katalogu Biblioteki Polonii Amerykańskiej.

Dopełnieniem prac archiwalnych i bibliotecznych będą lekcje dla szkół polonijnych, wystawy artystyczne organizowane w siedzibie PIASA oraz wystawa wirtualna oparta na zdigitalizowanych zbiorach, która zostanie udostępniona pod koniec 2026 roku.

Wszystkie prowadzone prace mają na celu ochronę cennych zbiorów archiwalnych i bibliotecznych oraz poszerzenie dostępu do polskiego i polonijnego dziedzictwa naukowego i kulturowego.

Więcej informacji o naszym Instytucie oraz organizowanych wydarzeniach znajduje się na naszej stronie internetowej: www.piasa.org.

Wspieranie Archiwów, Bibliotek i Muzeów poza Krajem Downolad